I.     Tổng hợp các loại sâu bệnh chính
1.  Các loại sâu hại cây
TênHình ảnhCách xử lý
Sâu tơXử lý bằng dung dịch tỏi
Pha 15cc/ 2 lít nước phun
Sâu xanh
Bướm trắng
Xử lý bằng dung dịch tỏi
Pha 15cc/ 2 lít nước phun
 
Sâu ăn tạpXử lý bằng dung dịch tỏi
ha 15cc/ 2 lít nước phun
Sâu vẽ bùaXử lý bằng dung dịch tỏi
Pha 15cc/ 2 lít nước phun
Bọ nhảyXử lý bằng dung dịch tỏi
Pha 15cc/ 2 lít nước phun
Bọ xítXử lý bằng dung dịch tỏi
Pha 15cc/ 2 lít nước phun
Nhện đỏXử lý bằng dung dịch tỏi
Pha 15cc/ 2 lít nước phun
Phun 2 lần cách 3 ngày
 
Bọ trĩXử lý bằng dung dịch tỏi
Pha 15cc/ 2 lít nước phun
Phun 2 lần cách nhau 3 ngày
Sâu đục quảXử lý bằng dung dịch tỏi
Pha 15cc/ 2 lít nước phun
Sâu đục thânXử lý bằng dung dịch tỏi
Pha 15cc/ 2 lít nước phun
Rệp sápXử lý bằng dung dịch tỏi
Pha 15cc/ 2 lít nước phun
Phun 2 lần cách nhau 3 ngày
2.  Các loại bệnh hại cây
Tên bệnhHình ảnhCách xử lý
Nấm phấn trắngNếu số lượng lá bị ít vặt loại bỏ
Sử dụng Trichoderma xử lý
Pha 20cc/ 2 lít phun 3 ngày/ lần
Thán thưTrên lá, thân, quả 
Xem thời tiết nắng mưa thất thường hay bị
Phun phòng bằng Trichoderma
20cc/ 2L nước phun
Héo, chết xanhXử lý đất bằng trichoderma trước khi trồng
Pha 15cc/2 lít nước tưới ẩm 2 lần cách nhau 2 ngày
Sau trồng tưới hoặc phun 2 lần cách nhau 5 ngày và cách ngày trồng 5 ngày
Thối rễ, gốc 
 
 
 
Nấm do đất hoặc phân bón chưa xử lý hoai mục
Xử lý đất bằng trichoderma trước khi trồng
Pha 15cc/2 lít nước tưới ẩm 2 lần cách nhau 2 ngày
Rỉ sắt 
 
 
 
Phun xử lý bằng trichoderma khi bệnh có
Pha 15cc/2 lít phun trênlá và gốc, 2 lần cách nhau 5 ngày
 
Bệnh khảm 
 
    
 
Do nhiễm virut sau khi bọ trĩ trích hút
Cắt lá đó, sau phun tỏi diệt  bọ  trĩ  và  lọc  nhựa cho cây
Tỉ lệ 15cc/ 2 lít
Phun 2 lần cách nhau 3 ngày
Loét 
  
 
 
  
Do vi khuẩn. Bệnh gây hại ở lá, trái, cành non, nặng nhất trong mùa mưa. Lúc đầu là một đốm nhỏ sũng nước,  màu  xanh  tối,  sau thành nâu nhạt, chung quanh có quầng vàng.
Sử dụng Trichoderma phun
định kỳ 15cc/ 2 lít
Bò hóng 
 
 
 
   
Nấm phủ trên mặt lá thành một lớp bồ hóng đen, có thể là những đốm nhỏ hoặc liên kết thành từng mảng. Bệnh phát triển theo chất thải của côn trùng chích hút.
Sử dụng Trichoderma phun định kỳ 150cc/ 16 lít
 
II.     Thông tin chi tiết các loại sâu và bệnh
Sâu hại cây
1.  Sâu tơ
Tác hại
-   Sâu tơ là loài sâu hại nguy hiểm nhất đối với các loại rau
-   Sâu tơ thuộc loài Plutella xylostella, họ ngài rau, bộ cánh phấn.
-   Sự phá hại của sâu đặc biệt nghiêm trọng ở giai đoạn cây con hoặc giai đoạn mới trồng.
-   Mật độ cao sâu ăn hết thịt lá chỉ còn trơ lại gân lá giảm năng suất rõ rệt
Đc điểm nhận dạng
-   Sâu tơ trưởng thành dài 6 mm, sải cánh trung bình là 15 mm màu nâu xám,
trên mép cánh trước có ba dấu hình tam giác màu nâu nhạt ngả trắng, cánh sau màu nâu xám, có dải trắng (ngài đực), dải vàng (ngài cái) chạy từ gốc cánh đến đỉnh cánh, mép ngoài có lông nhỏ dài mịn, khi đậu cánh áp sát thân.
-    Trứng hình bầu dục hơi tròn, dài 4-5 mm, màu vàng nhạt. Trứng đẻ rời rạc ở mặt dưới lá, gần gân chính. Sau khi đẻ 2-7 ngày trứng nở.
-    Sâu non hình ống, mầu xanh nhạt, đẫy sức dài 9 - 10 mm, đầu mầu nâu vàng có các phiến cứng và trên các phiến đó có những chấm nâu nhạt, trênmỗi đốt chân đều có lông tơ. Sâu non có 4 tuổi, thời gian phát triển của sâu non khoảng 11-15 ngày, nếu nhiệt độ thấp có thể tới 18-20 ngày. Sâu đẫy sức hoá nhộng trên lá.
-    Nhộng màu xanh nhạt hoặc vàng nhạt, dài 6-10 mm được bọc trong kén mỏng màu trắng xốp nằm dưới mặt lá. Thời gian phát triển của nhộng khoảng từ 5-10 ngày tuỳ thuộc vào điều kiện nhiệt độ.
-   Vòng đời sâu tơ thay đổi theo nhiệt độ. Vòng đời của một lứa khoảng 30-40 ngày, các lứa sâu tơ nở gối nhau liên tiếp trong suốt vụ rau. Nhiệt độ thích hợp cho sâu tơ phát sinh gây hại từ 20 – 300C. Mùa mưa mật độ sâu tơ giảm rất rõ.

 
Thời điểm gây hại
-   Sâu tơ hoạt động chủ yếu về ban đêm, mạnh nhất là từ chập tối tới nửa đêm, ban ngày ngài đậu ở mặt dưới lá.
-    Khi sâu non mới nở rất nhỏ, bò trên mặt lá, đục gặm lá để ăn, tạo thành các đường rãnh trông giống dòi đục lá.
-   Từ tuổi hai, sâu sống ngay trên mặt lá và ăn thịt lá để lại biểu bì tạo thành các lỗ thủng trong mờ.
-    Ở tuổi lớn, sâu ăn toàn bộ biểu bì lá khiến lá bị thủng lỗ chỗ, khi mật độ cao toàn bộ lá bị thủng. Sâu phát sinh mạnh, tốc độ gây hại nhanh chỉ sau 2-3 ngày ruộng rau đã xơ xác còn trơ lại gân lá, làm giảm năng suất rõ rệt.
  2.  Sâu xanh
Tác hại
-   Sâu thường chui vào phần ngọn cây để phá hại làm các lá khi lớn bị cong queo, thủng lỗ chỗ. Với bắp cải đã cuốn, sâu non đục sâu vào trong bắp và thải phân loang lổ, làm giảm chất lượng, mẫu mã sản phẩm

 

                      

Đc điểm nhận dạng
-   Bướm có thân dài 17-20mm. Cánh trước màu trắng, hình gần tròn.
-    Cánh sau màu trắng
-   Trứng màu vàng nhạt, dài, có nhiều khía cạnh.
-   Sâu non mới nở màu xanh nhạt, sau chuyển màu xanh lục
-   Nhộng màu xanh, đính một đầu trên cuống lá rau
Thời điểm gây hại
-   Bướm hoạt động ban ngày, đẻ trứng rải rác thành từng quả trên lá, mỗi
con cái đẻ trung bình 150 trứng.
-    Sâu non mới nở ăn vỏ trứng, sau đó bắt đầu gặm chất xanh và để lại màng lá trắng mỏng, sống thành từng cụm. Sâu tuổi lớn phân tán, ăn khuyết lá để lại gân làm cây xơ xác.
-   Sâu xanh bướm trắng phát sinh mạnh trong những tháng ít mưa.
-   Vòng đời trung bình 35-40 ngày. 
3.  Sâu ăn tạp
Tác hại
-   Sâu khoang còn được gọi là sâu ăn tạp gây hại trên tất cả các loại rau, là đối tượng gây hại nặng trên rau, đậu.
-    Sâu non tuổi nhỏ thường gây hại nghiêm trọng nhất bởi vì hàng trăm con sâu non tập trung lại ăn lá cây và nhanh chóng làm lá cây xơ xác.
-   Sâu non còn có thể gặm ăn vỏ quả làm giảm phẩm chất.
Đc điểm nhận dạng
-   Sang tuổi 2 sâu phân tán, xuất hiện 2 đốm đen, chưa có phản ứng với ánh sáng. Tuổi 3 xuất hiện 3 vạch chính, màu sắc sâu non thay đổi và có phản ứng với ánh sáng, phần lớn chúng hoạt động mạnh vào sáng sớm hoặc chiều mát. Khi có ánh sáng mặt trời sâu ẩn ở phía dưới lá hoặc trốn vào đất.
-   Ở tuổi 2-3 sâu có thể ăn lủng lá đục thành những lỗ nhỏ.
-    Tuổi 4-5 có khả năng phá hại mạnh ăn những mảng lá lớn, chừa lại gân chính, đôi khi chừa lại cuống lá, có phản ứng với ánh sáng rất mạnh. 
-    Tuổi 6 sâu hoạt động ít, ăn ít, cơ thể ngắn lại. Cuối tuổi 6 sâu không ăn, chui xuống đất, tạo thành nôi và hoá nhộng, đôi khi trong lá khô hoặc tàn dư thực vật.

Thời điểm gây hại
-   Trưởng thành hoạt động vào chiều tối, ban ngày ẩn nấp trong bụi rậm, cành cây, thường đẻ trứng trên mặt trên của lá.
-   Sâu non mới nở sống tập trung và gậm những biểu mô của lá  
4.  Sâu vẽ bùa
Tác hại
-   Sâu vẽ bùa gây hại trên các chồi và lá non. Sâu non đục phá lá ở dưới phần biểu bì, ăn phần mô mềm. Sâu đi tới đâu biểu bì phồng lên tới đó, vẽ thành những đường ngoằn ngoèo nên được gọi là vẽ bùa, các lằn đục của sâu không bao giờ gặp nhau.
-   Các lá bị sâu vẽ bùa gây hại thường bị co rúm lại và biến dạng nhất là những lá non, làm giảm diện tích quang hợp và làm giảm khả năng sinh trưởng của các chồi non. Ngoài ra các đường đục của sâu vẽ bùa còn tạo điều kiện cho bệnh loét vi khuẩn xâm nhập, làm lá bị rụng.
  
 
Đc điểm nhận dạng
-   Trưởng thành sâu vẽ bùa là một loại ngài nhỏ, cơ thể dài 2-3 mm, sải cánh rộng 4-5 mm. Toàn thân có màu vàng nhạt phớt ánh bạc. Cánh sau rất hẹp so với cánh trước, cả hai cánh đều có rìa lông dài.
-   Trứng có dạng hình bầu dục, nhỏ, kích thước 0,2-0,3 mm. Lúc đầu trong suốt sắp nở có màu trắng vàng.
-    Sâu non đẫy sức dài 4 mm, mình dẹp, không chân, đốt cuối bụng có hình ống dài.
-   Nhộng dài khoảng 2-3 mm, màu nâu vàng, cạnh bên mỗi đốt thân có 1 u lồi, trên có 1 sợi lông.
 
Thời điểm gây hại
-   Sâu vẽ bùa gây hại trên các chồi và lá non, mới có lộc của cây
5.  Bọ nhảy
Tác hại
-   Thường gây hại nhiều trong các tháng mùa khô làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và phẩm chất rau - thậm chí có thể gây mất trắng nếu không phòng trừ kịp thời.
-   Bọ nhảy trưởng thành ăn lá non thành những lỗ tròn nhỏ khắp mặt lá. Ngoài ra chúng còn hoạt động nhảy đạp lung tung làm rau giập nát, nhất là trên rau cải có lá mỏng.
-   Sâu non ăn các rễ phụ, đục vào gốc và rễ chính làm cây sinh trưởng kém, nếu mật độ sâu cao có thể làm cây héo và chết nhất là khi cây đang còn nhỏ.

 

 Đc điểm nhận dạng
-   Bọ nhảy trưởng thành kích thước tương tự hạt vừng, dài khoảng 2mm, cánh cứng màu đen, giữa mỗi cánh có một vạch màu vàng nhạc, cong hình củ lạc, chân sau to khỏe, có sức nhảy dài gọi là bọ nhảy sọc cong.
-   Trứng rất nhỏ, màu vàng nhạt đẻ trên mặt đất gần gốc cây. Sâu non màu trắng ngà hoặc màu vàng tươi. Sâu non đẩy sức dài khoảng 5 - 6 mm, sống và làm nhộng dưới đất.
-    Bọ nhảy trưởng thành hoạt động ban ngày, ban đêm, vào những ngày có mưa bọ nhảy ẩn núp dưới tán lá hoặc trong nõn cây. Bọ nhảy có tính giả chết, khi bị động nhảy rất nhanh.
-   Vòng đời trung bình 60 - 80 ngày, trong đó thời gian sâu non 30 - 35 ngày, nhộng 20 - 25 ngày, bọ trưởng thành có thể sống 15 - 20 ngày.

Thời điểm gây hại
-   Bọ nhảy phát sinh và phá hại mạnh trong điều kiện thời tiết nóng và khô, mật độ giảm đi hi ttrời mưa nhiều, ở các tỉnh phía Bắc bọ nhảy sọc cong phát sinh nhiều vào hai đợt tháng 3 - 5 và 7 - 9, trong đó đợt đầu mạnh hơn, ở các tỉnh phía Nam bọ xuất hiện nhiều trong các tháng 2,3, 4.

 6.  Bọ xít

Tác hại
Đc điểm nhận dạng
Thời điểm gây hại
 
7.  Nhện đỏ
Tác hại
-   Con nhện đỏ rất nhỏ mắt thường không thấy đuợc, muốn thấy chúng phải dùng kính lúp.
-   Phát triển mạnh lúc trời nắng ráo, hay nói cách khác là mùa hè (từ tháng 4 đến tháng 8 hàng năm).
-   Thân hình yếu ớt, nhưng phát triển rất nhanh.
-    Đặc điểm gây hại: Nhện đỏ hại cây bằng cách ăn biểu bì của lá, hút nhựa cây làm cây yếu đi và chết.
 
Đc điểm nhận dạng
-   Thông thường, nhện đỏ thích núp duới mặt lá cây và sống trên đọt non của cây. Bằng cách, lật mặt duới lá cây và coi băng kính lúp sẽ thấy những con nhỏ li ti đang bò giống như con nhện.
-    Ta có thể nhìn trên đọt cây lúc có ánh sáng xuyên qua, ta thấy có tơ của nhện bao xung quanh ngọn cây và có nhưng con li ti như đầu kim di
động, đó là nhện đỏ.
-   Khi mà trên rau có nhiều tơ trên đọt là lúc này đã có rất nhiều nhện đỏ trên rau.
-    Nếu không có kính lúp, có thể lấy tay vuốt mạnh dưói mép lá thì ta thấy có nước màu vàng, đó là cây có thể đã có nhện đỏ cần khám xét lại thậ kỷ để chữa trị. Dùng một tờ giấy trắng để dưới sát cành cây lắc, rung mạnh rồi hứng đem ra chỗ có ánh sáng mà coi sẽ thấy.
    
  
Thời điểm gây hại
-   Gây hại quanh năm, thường xuyên kiểm tra cây, kiểm tra dưới mặt lá
-   Nhiệt độ cao và độ ẩm cao sẽ phát triển nhiều, thường vào tháng 4, 6, 9

  

8.  Bọ trĩ
Tác hại
-   Thiệt hại chủ yếu gây ra bởi bọ trĩ cho cây ớt là trung gian truyền vi rút héo đốm cà chua. Vi rút chỉ có thể được mang đi bởi bọ trĩ ở giai đoạn non, trong khi việc truyền bệnh từ cây sang cây chủ yếu xảy ra do bọ trĩ trưởng thành. Bọ trĩ trưởng thành có thể truyền vi rút trong cả phần đời còn lại của chúng, mà có thể kéo dài 30 đến 45 ngày. Tuy nhiên, bọ trĩ trưởng thành không truyền vi rút cho thế hệ sau thông qua trứng.
-   Mật độ bọ trĩ cao có thể gây thiệt hại khi chúng ăn hại cây, làm cho lá quăn và méo mó, hoa biến dạng, và tạo nên những miếng vá từ trắng tới bạc trên lá đang nhú mà thường có những vết bẩn phân đen nhỏ trong đó.
Đc điểm nhận dạng
-   Bọ trĩ là loài sâu hại rất nhỏ và mảnh mà chỉ nhìn thấy rõ nhất nhờ kính lúp. Bọ trĩ hoa dài 1.5 mm, trong khi bọ trĩ hành nhỏ hơn một chút với chiều dài 1.3 mm. Những đặc điểm đặc trưng nhất của bọ trĩ là hai cặp cánh được viền bởi lông dài. Bọ trĩ trưởng thành có màu từ vàng nhợt đến nâu nhạt. Các giai đoạn sâu non của bọ trĩ có hình dạng cơ thể tương tự như con trưởng thành nhưng nhạt hơn về màu sắc và không có cánh. Bọ trĩ hoa phương tây trưởng thành có hồng sắc tố trong cặp mắt đơn giản của chúng (mắt đơn) trong khi bọ trĩ hành có mắt xám.
-    Bọ trĩ trưởng thành là giai đoạn vòng đời duy nhất mà chúng có thể bay, nhưng chúng không bay khỏe. Bọ trĩ trưởng thành có thể di chuyển theo luồng gió, trên quần áo, và cây tiếp xúc với nhau. Độ dài của vòng đời bọ
trĩ (từ trứng đến khi trưởng thành) khác nhau tùy thuộc vào các điều kiện môi trường, nhưng nói chung là từ 30-45 ngày, tuy nhiên có thể ngắn đến 14 ngày.
Thời điểm gây hại
-   Phát triển quanh năm 
9.  Sâu đục quả
Tác hại
-   Sâu non đục thẳng vào nụ và hoa ăn phá nhụy và các cánh hoa bên trong,đục khoét vỏ qủa chui vào trong ăn thịt quả và hạt, thải luôn phân trong qủa làm cho quả rất dễ bị thối.
-    Ngoài ra, sâu còn có thể đục vào mắt thân làm cây chậm phát triển hoặc héo khô. Sâu non tuổi 1-2 thường gây hại nụ, hoa và quả mới hình thành. Sâu tuổi 3-5 thường gây hại trên quả đang lớn.
-    Sâu non thường ăn quả về đêm. Khi đẫy sức, sâu non gặm 1 lổ trên qủa chui ra ngoài để xuống đất hóa nhộng.
-   Nhộng thường có kén đất bao bọc. Trong các vụ đậu, vụ hè thu thường bị sâu đục quả đậu gây hại nặng nhất.  
Đc điểm nhận dạng
-   Quả có vết đục và phân đùn ra; bóc ra thấy sâu non ở trong.
-   Trứng: hình bầu dục, mới đẻ có màu trắng sữa, sắp nở màu vàng nâu.
-   Sâu non: Ở mặt lưng của mỗi đốt cơ thể có các hàng chấm màu nâu.
-   Nhộng: Có màu xanh lúc mới hoá nhộng. Khi sắp vũ hóa có màu nâu thẫm, bên ngoài có lớp kén tơ, nằm ở dưới đất gần gốc cây.
-    Trưởng thành: màu nâu sẫm, cánh dưới màu nâu, có các vệt màu nâu đậm, vàng và vàng trắng.
    
 Thời điểm gây hại
-   Vào các thời điểm trong nắm: từ quả già, quả non… 
10.Sâu đục thân
Tác hại
-   Rất khó phát hiện triệu chứng gây hại của sâu đục thân, trong quá trình gây hại bên trong thân cây, ấu trùng không thải phân ra ngoài, thường chỉ phát hiện thấy qua các lỗ đục trên thân cành làm thân cành héo khô và có thể chết.
-   Trong quá trình gây hại, ấu trùng đục những đường hầm bên trong thân và cành cây.
Đc điểm nhận dạng
-   Trứng: tròn, màu trắng được đẻ rải rác trong các vết nứt của vỏ cây. Trứng nở trong thời gian từ 2-3 ngày.
-    Ấu trùng: có cơ thể dài, màu trắng sữa. Cơ thể phát triển, đầu rất nhỏ, không chân, có đời sống rất lâu, có thể đến 7-8 tháng ngay bên trong thân cây, do đó khả năng phá hại rất cao. Mới nở ấu trùng rất mềm yếu nhưng
khoảng một tuần sau đó ấu trùng trở nên cứng cáp và rất linh động.
-    Sau khi nở, ấu trùng sẽ đào hầm chui xuyên qua lớp vỏ cây vào phần mô mềm dưới vỏ cây để ăn phá và phát triển. Trong quá trình ăn phá ấu trùng đục những đường hầm trong thân cây và cành cây. Ðộ lớn của đường đục lớn dần theo tuổi của ấu trùng. Trong một cây có thể có nhiều con gây hại cùng một lúc, nếu mật số cao, cành và ngay cả cây cũng có thể bị chết. 
-   Nhộng: Trước khi làm nhộng, ấu trùng đục một lỗ để khi vũ hóa chui ra. Nhộng được bao bọc bởi một cái kén trắng to. Thời gian làm nhộng có thể từ 1 đến 3 tháng.
-    Thành trùng có râu cứng, rất dài (dài hơn chiều dài cơ thể), kích thước cơ thể thành trùng dài khoảng 2,5cm. Cơ thể phủ lông mầu xám rất nhỏ, màu đỏ nâu, chân cũng có màu đỏ tuy nhiên phần đầu của đốt đùi và phần cuối của đốt chày lại có màu đen.
-    Thành trùng thường bị thu hút bởi ánh sáng đèn vào đầu mùa mưa sau khi vừa trưởng thành. Thành trùng cái đẻ trứng trong các chảng ba của cây hay trong các vết thương có sẵn trên cây.
  
   
  
11.Rệp sáp
Tác hại
-   Sống tập trung thành từng đám bám chặt vào các ngọn non, cuống lá, gié, bông, chùm trái, kẽ cành hoặc mặt dưới lá, chích hút nhựa làm lá và quả héo khô, rụng non. Sau thời gian rệp phát sinh thường có nấm bồ hóng
đen phát triển trên chất thải do rệp tiết ra làm đen vỏ quả, mặt lá gây trở ngại khả năng quang hợp của cây.
-    Rệp còn chui xuống đất bám vào hút dịch ở gốc thân, cổ rễ. Khi rệp phá hại lâu ngày ở rễ, chúng cộng sinh với nấm Bornetina ở trong đất tạo thành những vùng u lớn bề mặt xù xì màu trắng xám bao quanh các đoạn rễ, bên trong là một đám rệp đủ các lứa tuổi đang bám chặt vào mặt rễ đã bong tróc hết vỏ để chích hút. Các loài tuyến trùng, nấm bệnh cũng theo các vết thương xâm nhập gây tác hại trầm trọng hơn. Khi rễ bị hại nặng cây rất
cằn cỗi, lá vàng rồi héo dần và chết do bộ rễ bị phá hủy không còn khả năng hút nước và chất dinh dưỡng nuôi cây. 
Đc điểm nhận dạng
-   Rệp cái đẻ trứng thành bọc có hàng trăm trứng, bên ngoài có lớp sáp trắng bao phủ. Rệp non mới nở màu hồng, trên mình chưa có sáp, chân khá phát triển di chuyển tìm nơi sinh sống cố định.

 
 Thời điểm gây hại
-   Vào cuối mùa mưa chuyển sang mùa khô, rệp sáp phát triển tăng dần mật số, là loài sâu hại nguy hiểm cho cây tiêu, cà phê làm cho cây còi cọc, suy nhược, bị hại nặng có thể làm vườn cây lụi tàn và chết.  
Bệnh hại cây
1.  Nấm phấn trắng
Tác hại
-   Bệnh phát sinh gây hại trên tất cả các bộ phận của cây, nhưng phổ biến nhất là trên lá. Vết bệnh ban đầu là những chấm nhỏ, không màu hoặc màu xanh nhạt sau đó chuyển sang màu xanh vàng đến nâu nhạt, hình tròn đa
giác hoặc hình bất định. Vết bệnh nằm rải rác trên lá hoặc nằm dọc các gân lá thường có góc cạnh và bị giới hạn bởi các gân lá.
-    Khi gặp điều kiện thời tiết thuận lợi (mưa phùn, nhiệt độ tương đối thấp), quan sát mặt dưới lá, chỗ vết bệnh thường thấy một lớp nấm mọc thưa, màu trắng xám (nên dễ nhầm lẫn với bệnh phấn trắng), bệnh nặng gây
rách các mô tế bào, thậm chí làm lá biến dạng, cây phát triển yếu, toàn lá héo khô và chết. 
Đc điểm nhận dạng
-   Bệnh lây lan qua tàn dư cây bệnh, cỏ dại. Trong điều kiện thuận lợi nấm bệnh lây lan bằng bào tử phân sinh.
-   Bệnh thường gây hại từ lá gốc phát sinh dần lên phía trên
-    Nấm bệnh xâm nhập và gây hại nặng trong mùa mưa và những ngày có sương mù buổi sáng.
-   Bệnh phát sinh sớm từ khi cây có 3 lá thật và càng cuối vụ càng nặng. Bệnh gây hại làm lá rụng, dưa tàn sớm giảm năng suất cây trồng Bệnh lây lan qua tàn dư cây bệnh, cỏ dại. Trong điều kiện thuận lợi nấm bệnh lây lan bằng bào tử phân sinh.

  
Thời điểm gây hại

-   Phát triển nhiều tháng 3, 5, 6 khi độ ẩm cao
-   Tốc độ lan nhanh, phá hoạch mạnh, lan truyền qua gió, mưa, điều kiện phát triển nhanh khi gặp mưa xuống 
2.  Thán thư
Tác hại
-   Bệnh thán thư do nấm colletotrichum  là bệnh hại rất phổ biến trên nhiều cây ăn quả, cây thường bị bệnh gây hại nặng ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng của cây đến năng suất và phẩm chất quả như các cây. Bệnh có thể gây hại các bộ phận cây như lá, hoa quả, chồi và cành non. Triệu chứng bệnh trên các cây nói chung tương tự nhau.
-    Trên lá bệnh tạo thành các đốm màu nâu, khô, hình hơi tròn, vết bệnh phát triển lớn lên và liên kết nhau làm khô cháy một mảng lá, lá vàng úa và rụng, cây sinh trưởng kém.
-    Trên các cây xoài, vải, chôm chôm, điều…bệnh làm hoa bị khô đen và rụng hàng loạt, quả non bị thối và rụng, là nguyên nhân quan trọng làm giảm năng suất quả. 
Đc điểm nhận dạng
-   Trên lá: Vết bệnh ban đầu là những đốm tròn nhỏ hoặc không có hình dạng nhất định, màu nâu nhạt dưới lá, sau chuyển sang màu nâu sậm có viền đỏ hặc quầng vàng lan rộng xung quanh. Vết bệnh điển hình và đặc trưng nhất để nhận biết và phân biệt là: Trên vết bệnh có nhiều vòng đồng tâm hình xoáy trôn ốc( hình mạng nhện). Trên những vòng đồng tâm này là những chấm đen nhỏ li ti( bào tử) bằng đầu kim nhô lên( ảnh). Nông dân cần chú ý phân biệt với vết bệnh đốm vòng do nấm Alternaria sp gây ra trên một số cây rau màu( vết bệnh cũng có hình vòng đồng tâm xoáy chôn ốc nhưng không có các chấm đen nhỏ li ti nổi trên các đường vòng). Nếu trời ẩm, trên vết bệnh thán thư còn xuất hiện một lớp mốc màu hồng. Khi gặp nắng, vết bệnh khô ròn và rách. Bệnh nặng, các vết bệnh liên kết với nhau và làm lá thối hỏng hoặc khô rụng.
-    Trên thân: Vết bệnh màu nâu xám, hơi lõm( hơi khuyết). Bệnh nặng, làm thân teo lại, cháy khô. 
-    Trên quả: Vết bệnh tròn, úng nước, màu nâu xám đến đen, lõm vào. Trừ các quả thuộc họ bầu bí do chứa nhiều nước nên không nhìn rõ đặc trưng nơi vết bệnh. Còn lại, trên các quả của các cây màu khác như cà chua, ớt... vết bệnh điển hình cũng có những đặc điểm đặc trưng như trên lá( vòng đồng tâm và hạt đen bóng li ti trong vết bệnh). Quả bị bệnh sẽ ngừng phát triển và nhanh thối hỏng khi gặp ẩm hoặc cháy khô khi nắng nóng.
    
Thời điểm gây hại
-   Chúng đều sinh trưởng phát triển thích hợp ở nhiệt độ 28 – 30oC và ẩm đ


Tags:

Gửi bình luận

Facebook Comments ()